|
Bilinç Kaybı ve Koma
Beyine giden kan miktarının azalması sonucu,
beş duyu organından gelen uyarılara geçici
olarak cevap verememe haline bilinç kaybı,
ya da bayılma denir. Bu durumdaki bir kişi,
sözle ya da dokunarak kendisine ulaşmaya
çalışan ilkyardımcıya cevap veremez, ancak,
ağrı yaratan bir uyarana refleks karşılık
verir.
Basit bayılmalar genellikle uzun süren açlıklar,
ağır yorgunluk, uykusuzluk, ani korku ya
da acılar sonucu olarak ortaya çıkar.
Bu durumdaki bir kazazedeye ağızdan yiyecek,
içecek verilmez, giysileri rahatlatılır,
ayakları yukarıya kaldırılır, kusma olabileceği
için yan güvenli pozisyonda tutulur. Kendine
gelmeye başlayan kazazede hemen ayağa kaldırılıp,
yürümeye zorlanmamalıdır.
Koma
Bilinç kaybının en ileri durumu komadır.
Sözlü uyaranlara ek olarak, komadaki kişi
ağrılı uyarılara da cevap vermez. Kolunun
kuvvetli bir şeklide cimdiklenmesine, hatta
cildine batırılacak bir iğneye hiçbir tepki
vermez. Beyin hücreleri canlılığını hala
koruyor olmakla beraber, hiçbir uyarıya
cevap çıkartamayacak ölçüde sıkıntıdadır.
Koma Nedenleri:
- Ağır kafa darbeleri (kafada darbe izleri,
nedensiz püskürür tarz kusma)
- Beyin kanamaları ve inme (cebinden tansiyon
ilacı çıkabilir, yüz ve vücut simetrisi
bozuktur)
- Beyin tümörleri (düzensiz, şiddetli baş
ağrıları ve çeşitli belirtiler)
- Beyin zarının iltihabi hastalıkları (yüksek
ateş, ciltte döküntüler)
- İlaç zehirlenmesi (etrafta boş ilaç şişesi
ya da enjektör, kusmukta ilaç)
- Aşırı alkol alımı (nefesinde alkol kokusu)
- Karaciğer yetmezliği (ince, bitkin bir
vücut, bazen şişmiş bir karın)
- Üre birikimi (cilt renginde değişiklik,
zihinsel sorunlar, halsizlik)
- Şeker hastalığı (nefesi meyva kokar, kalp
hızlı, cilt kuru ve sıcaktır, karın ağrısı
kusma)
Komadaki kazazedenin özellikleri:
- Yardım isteyemez, kolayca zarar görebilir
- Dikkatli incelenmezse öldüğü sanılabilir
- Solunum ve dolaşımın bozulma riski vardır
- Soluk yolu her an tıkanabilir
- Her an kusabilir
- Göz kapağı refleksi bozulmuştur
- Öğürme ve öksürük refleksi çalışmayabilir.
Komadaki kazazedeye müdahale ABC ile başlar.
Solunum ve dolaşım normal ise koma pozisyonunda
(yan güvenli pozisyon) tutulur ve nakledilir.
Nedene uygun müdahalelerle yaşamı kurtulup,
zaman içinde tamamen normale de dönebilir.
|
