|
SARA (EPİLEPSİ) NÖBETİ'NDE İLK YARDIM
Hemen hepimiz sokak ve caddelerde, kalabalık
ortamlarda veya işyerlerimizde aniden yere
düşen, vücudunda yaygın kasılma ve titremeler
gözlenen, ağzından tükürük benzeRi köpüklü
salgılar çıkaran kişiler görmüşüzdür.
Böyle kişilerin etrafında biriken insanların
konuşmalarından anladığımız kadarıyla, ortada
sara nöbeti geçiren birisi vardır.
Gerçekte sara dediğimiz rahatsızlık, tıp
diliyle epilepsi adı verilen beyindeki sinir
hücrelerinden bir bölümününm diğerleri ile
koordineli olarak çalışmayarak kendiliklerinden
bir takım uyarılar üretmeleri sonucu oluşan
bir sinir sistemi hastalığıdır.
Epilepsi nöbetleri esnasında, merkezi sinir
sistemindeki koordinasyon bozukluğu nedeniyle
bir takım organlar istemsiz olarak fonksiyon
gösterirler. Kol vebacaklarda kasılmalar,
çene kaslarında kasılma gelişebilir. Buna
bağlı olarak kişi dilini ısırabilir, solunuma
yardımcı kaslardaki kasılmalar soluk alma
vermede düzensizlik yaratır, idrar tutmayı
sağlayan kaslarda gevşeme oluştuğu için
idrar kaçırma gözükür. Bilinç kaybolur ve
buna bağlı olarak her türlü bilinçli algı
kapanır.
Bu durumdaki bir kişinin karşı karşıya olduğu
en büyük tehlike, hava yolunda gelişebilecek
bir tıkanma yüzünden solunum durması ve
kasılmalar sırsındaki istemsiz kas hareketleri
yüzünden vücuttaki hareketli organlarda
yaralanmalar meydana gelmesidir.
Nöbet geçiren kişiyi bu tehlikelerden
korumak için;
1- Hava yolunu, başı alından geriye
bastırarak açık tutmak,
2- Eğer çene kaslarındaki kasılma
yüzünden çenesi kilitlenip kapanmadıysa
ağız çene içine sert olmayan bir cisim sokmak,
(rulo haline getirilmiş kumaş havlu gibi)
3- Başını yere çarpmasını engellemek
için diğer el ile sabit tutmaya çalışmak,
4- Etraftaki kesici delici cisimleri
uzaklaştırarak kol ve bacaklarını yaralamasını
önlemek gereklidir.
Epilepsi nöbeti başladığı gibi kendiliğinden
sonlanır. Nöbet sonrası kişi gevşemiş ve
bilinci bulanık halde olur. Bazı durumlarda
uykuya bile kalbilir. Nöbet bittikten sonra
kişiyi en yakın sağlık kurumuna götürmek
veya 112’ yi arayarak sağlık ekibinin olay
yerine gelmesini sağlamak doğru bir davranıştır.
Bu tür olaylarda, etrafta toplanan insanların
nöbet geçiren kişinin ağzına kaşık, anahtarlık,
tahta cisimler sokmaya çalışması, soğan
koklatması, kişiyi suyla ıslatması, kol
ve bacaklarına bastırarak kasılmaları önlemeye
çalışması sık karşılaşılan ama hiçbir faydası
olmayan hatalı davranışlardır.
Bu tür yaklaşımları engellemek bile nöbet
geçiren kişiye daha fazla yarar sağlayacaktır.
|
