|
Söz konusu olan bir hastalıksa anlamak
daha zorlaşır. Rahatsızlıklarını dile getiremezler
ve önemli önemsiz bütün sorunlara aynı tepkiyi
verirler. Dertlrini anlatamadıkları için
tek yapapbildikleri ağlamaktır.Ağlama çok
öemli bir ipucu olmayabilir çoğu zaman..
Eğer bebeğin yeme, içme ve uyuma alışkanlıklarında
dikkat çekici bir değişme varsa, o çocuğun
hasta olduğu düşünülür. Her hastalık ateş
yükselmesine neden olmazsa da, bebeklerde
ve küçük çocuklarda infeksiyon hastalıkları
daha sık rastlandığı için, hastalıklarının
büyük bir kısmında ateş yükselmesi olacaktır.
Bu nedenle bebeğin ateşini ölçmek sağlığı
hakkında bilgi verecektir. Cildin terli
ve bebeğin hareketli olması nedeniyle, koltuk
altı yerine makattan ateş ölçmek daha doğrudur.
Yüksek ateşe nezaman dikkat edilmelidir?
Eğer bir bebeğin makattan ölçülen ateşi
38 dereceden fazla ise, o bebekte yüksek
ateş olduğunu kanıtlar. Ancak çoğu zaman
ateşin yüksekliğinden çok bebeğin genel
durumu daha da önemlidir. Ateşi normale
yakın ama halsiz, devamlı uyuyan, mama yemek
ya da süt içmek istemeyen bir bebek, 39
derece ateşi olmasına rağmen, canlı hareketli,
beslenmesini sürdüren bir bebeğe oranla
daha hastadır. Eğer iki aylıktan küçük bir
bebeğin ateşi 38 dereceyi aşarsa doktora
götürmek gerekir. İki aylıktan büyük bebek
için doktora götürme sınırı 39 derece ateştir.
Ancak daha düşük rakamlarda da olsa ateş,
üç günden daha fazla sürüyorsa, doktora
götürmek gerekecektir. Ateş yükselmesi vücudun
savunma mekanizmalarından biridir. Vücutta
virüs ya da bakteri cinsi bir hastalık etkeni
olduğunu ve vücudun buna karşı tepki gösterdiğini
kanıtlar. Ateş yükselmesi halinde hastalık
etkenleri faaliyetlerini sürdüremez ya da
ölürler. Bu nedenle ateş yükselmesi hastanın
yararına bir durumdur. Ancak, yüksek ateşin
devam etmesi, vücudun hastalığı yenemediğini
gösterir. Hastalığın devam etmesi organlarda
kalıcı bir bozukluk yaratabileceği için,
müdahale edilmelidir. Doktor, yapacağı muayeneden
sonra hastalığı teşhis edecek ve gerekli
önlemleri alacaktır. Gerekli tedaviye başlamadan
ateşi düşürmek yararlı bir davranış değildir.
Ateşin, savunma sistemi için yararlı olduğunu
belirttim ancak bunun tek istisnası, yüksek
ateşle gelen havale nöbetidir.
Havale nedir ?
Beyin hücrelerinin normal dışı bir aktivite
göstermesi sonucu ortaya çıkan, vücuttaki
istemsiz kasılmalara, tıp dilinde konvülsiyon,
halk arasında da havale adı verilmektedir.
Tipik bir havale nöbetinde bebek şuurunu
kaybeder, kol ve bacakları kasılır. Birkaç
saniye sonra, kol ve bacaklarla yüzde ritmik
kasılmalar olmaya başlar. Bir süre sonra
da bütün belirtiler kaybolur.
Havale nöbetleri genellikle 6 aylık ile
5 yaş arasındaki çocuklarda olur. Çoğu zaman
yüksek ateş ile beraberdir. Ancak ateşin
yüksekliği ile havale geçirme arasında her
zaman bir ilinti yoktur. Yani bazılarında
çok yüksek ateşte havale olmazken, bazı
bebeklerde daha düşük ateşlerde bile havaleye
rastlanabilir. Çocukların %4-5 inde hayatlarında
en az bir kez havaleye rastlanırken, bunların
yarısında bir kereden sonra havale görülmez.
Eskiden, havale geçiren çocuklarda mutlaka
beyin hasarı kalacağı düşünülürken, bunun
doğru olmadığı artık anlaşıldı. Önemli olan
havalenin kendisi değil, havaleye neden
olan hastalıktır. Bu iyi tedavi edilmediği
taktirde hasar kalabilir.
Havale sırasında neler yapılmalı?
Havale nöbeti anne ve babalar için korkutucu
olabilir. Ancak bilmeniz gereken en önemli
şey, havalenin birkaç dakika sonra kendiliğinden
geçeceğidir. Eğer bebeğin ateşi yüksekse,
düşürmek için, giysilerini çıkartmak, başına
ve göğsüne ıslak bez koymak, tüm vücudu
serin su ile ıslatılmış bezlerle silmek
yararlıdır. Havale geçiren bebekte, kolonya
gibi alkollü maddeler kesinlikle kullanılmaz.
Ayrıca ateş düşürmek için su dolu küvete
sokmak da tehlikeli olabilir.
Kusmaya başlarsa, yüzükoyun ya da yan yatırarak
kusmuğun nefes borusunu tıkamasını önleyin.
Nefes alması güçleşirse, alt çenesini hareket
ettirmeye çalışarak nefes almasına yardımcı
olun. Çoğu insan, havale geçiren kişinin
dilini ısıracağını ya da yutacağını ve nefes
yolunun kapanacağını düşünür. Dil ısırma
olursa da çok önemli değildir. Bunu önlemek
için ağzına elinizi ya da başka cisimleri
sokmak tehlikeli olabilir.
Eğer nefesi durursa, yapay solunuma başlamayın,
kısa bir süre sonra kendiliğinden soluk
alıp vermeye başlayacaktır.
Havale nöbeti geçtikten sonra, bebeğin devamlı
doktoru varsa, ona haber verin. Bebeği muayene
etmek isteyecektir. Eğer bu doktora ulaşamıyorsanız,
bir hastanenin acil kısmına götürün. Yukarıda
da belirttiğim gibi, havaleye neden olan
hastalık, çoğu zaman havaleden daha ciddi
sorun yaratır.
|