GEBELİK BELİRTİLERİ
Birçok hamile kadında döllenmeyi takiben gebeliğin olası belirtileri ortaya çıkar.

Bunlar:

1 - Beklenen adetin gecikmesi,
2 - Bulantı, kusma, aşerme,
3 - Vajinal akıntıda artma,
4 - Deri renginin koyulaşması,
5 - Göğüslerde dolgunluk, hassasiyet,
Halsizlik,
6 - Tat almada değişiklik ve ağızda metalik tat,
7 - Sık idrara çıkma.

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM

Gebelik kadın için fizyolojik bir olaydır. Normal gittiği sürece hastalık sayılmaz. Gebeliğin normal seyredip seyretmediğini anlamak, normal olmayan gelişmeleri erken saptayarak gerekli önlemleri zamanında almak gebelik süresince kadının düzenli aralıklarla izlenmesi ile mümkündür.
Gebeliğiniz süresince sağlık personeli tarafından (ebe, hekim) her ay düzenli olarak muayene olmanız gerekir. Gebeliğinizin son aylarında hekiminiz sizi daha sık aralıklarla görmek isteyecektir.
Doğum öncesi bakım hizmetini sağlık ocaklarından, ana-çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezlerinden, hastanelerden ya da özel hekiminizden alabilirsiniz.
Hekiminiz ilk ziyaretiniz sırasında size bazı sorular soracak ve muayenenizi yapacaktır.

Sorulacak sorular:
- Süregen bir hastalığınız var mı?
- Daha önce önemli bir hastalık geçirdiniz mi?
- Ameliyat oldunuz mu ? Ne amaliyatı ?
- Sürekli olarak herhangi bir ilaç kullanıyor musunuz ?
- Eşinizin ailesi dahil olmak üzere akrabalarınız arasında doğumsal hastalığı olan bebek doğuran var mı ?
- Eşinizle aranızda akrabalık var mı ?
- İlk adetinizi kaç yaşında gördünüz ?
- Kaç günde bir adet görüyorsunuz ?
- Daha önce doğum yaptınız mı ? Nerede, ne zaman, nasıl (normal, forseps, sezeryen) ?
- Daha önce doğumsal hastalığı olan çocuk
doğurdunuz mu ?
Eşinizin ve kendi kan grubunuzu biliyor musunuz ?
- İlk 24 saat içinde sarılığı olan veya ilk 7 günde ölen bebek doğurdunuz mu ?
- Daha önce düşük ve ölü doğum yaptınız mı ?
- Daha önce tetanos aşısı oldunuz mu ? Ne zaman, kaç kez ?
- Son adetinizi ne zaman gördünüz ?

Daha sonra ilk muayeneniz yapılacaktır. Bu muayenede:
- Genel sağlık durumunuz incelenecek,
- Tansiyonunuz ölçülecek,
- Boy ve kilonuz ölçülecek,
- Vücudunuzda (bacaklar, el ve yüzde) ödem olup olmadığına bakılacak,
- Karnınız dıştan elle muayene edilecek,
- Üreme organlarının içinde olduğu kemik yapı değerlendirilecek,
- Gerektiğinde ultrason ile gebelik durumunuz incelenecek,
- Kansızlığınız olup olmadığını belirlemek için hemoglobinin testi yaptırılacak,
- Kan grubunuz belli değilse kan grubu testi yaptırılacak,
- İdrarda protein ve şeker olup olmadığını belirlemek için test yaptırılacaktır.

Daha sonraki aylarda yapılacak muayenelerinizde:
- Genel sağlık durumunuz değerlendirilecek,
- Boy-kilonuz ve tansiyonunuz ölçülecek,
- Bacaklarınızda ödem-varis olup olmadığına bakılacak,
- İdrarda protein ve şeker olup olmadığını saptamak için test yaptırılacak,
- Çocuk kalp sesleri dinlenecek,
- Gereketiğinde ultrasonografik inceleme yapılacaktır.

GEBELİKTE BESLENME

Annenin sağlığı ve beslenme durumu sadece kendisinin değil, doğacak bebeğinin de sağlığı, büyüme ve gelişmesi yönünden önem taşımaktadır. Bu dönemde anne ve bebeğini birbirinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Annenin gebelik süresince değişik gıdalarla beslenmesi, vitamin ve mineralller yönünden desteklenmesi gerekir.

- Süt ve süt ürünleri protein, kalsiyum ve vitaminler açısından zengindir. Bu grup besin bebeğin kemik, diş ve göz gelişmi için gereklidir. Hergün 1 büyük su bardağı süt, 2 kibrit kutusu büyüklüğünde peynir ya da 2 yemek kaşığı çökelek ve 200 gram yoğurt ile günlük ihtiyacınız tamamlanabilir. Yatarken ve akşam üstü 1 su bardağı süt içilmelidir.
- Et ve benzeri ürünler protein, demir ve vitamin açısından zengindir. Bebeğin kas, kan ve beyin gelişmesi üzerine etkilidirler. Her çeşit et, balık, tavuk, nohut, mercimek, yumurta vb. bu grup yiyecek içinde yer alır. Hergün sabah 2 yumurta, diğer öğünler ise etli sebze yemeği ya da kuru baklagillerden yenecek birer porsiyon ile günlük ihtiyacınız tamamlanabilir.
- Sebze ve meyveler A ve C vitamini açısından zengindir. Bu grup yiyecek bebeğin göz, deri ve kan oluşumunda ve gelişiminde etkilidir. Günde 4-5 kez yenilmelidir.
- Ekmek ve tahıllar enerji-vitamin kaynağıdır. Bebeğin büyümesi üzerine etki ederler. Ekmek, tahıllar, pirinç, makarna vb. bütün buğday ürünlerinden seçilerek günde 5-6 kez yenmelidir.
- Yağlar temel yağ asitleri açısından zengindir. Beyin hücrelerinin gelişimi üzerine etkilidirler. Yarısı bitkisel sıvı yağlar ve zeytinyağı olmak üzere yemeklerin içinde hergün 2-3 yemek kaşığı kadar yağ tüketmeniz yeterlidir.
- Yemeklerle birlikte çay, kahve içmeyiniz. Çay ve kahveyi yemekten sonra en erken 2 saat sonra içebilirsiniz.
- Şimansanız unlu, şekerli ve yağlı yiyecekleri az yiyiniz.
- Sebzelerin, makarna ve eriştenin, mercimek ve nohut gibi yiyeceklerin haşalama sularını dökmeyiniz. Kuru baklagilleri önce yıkayıp, ıslattıktan sonra pişiriniz.
- Suyunuzu gerektiğinde kaynatıp içiniz. Bol su içiniz, bu sizi kabızlık olmaktan da koruyacaktır.
- Ellerinizi sabunla yıkamadan yiyeceklere el sürmeyiniz.
- Yemeklerinizde iyotlu tuz kullanınız.
- Hekiminizin vereceği demir, folik asit ve diğer vitamin-mineral ilaçlarını düzenli kullanınız.

GEBELİK VE EGZERSİZLER

Hamile iken yapacağınız yeni bir fiziksel aktivite için mutlaka hekiminize danışınız !
Bazı kişiler hamilelik süresince gebelerin fiziksel aktivitelerden uzak durması gerektiğine inanmasına rağmen, bugün birçok hekim, gebe iken yapılacak egzersizlerin sağlıklı bir hamilelik için gerekliliğine işaret etmektedir. Yapılacak fiziksel egzersizler ile kas gelişimi ve doğumun kolaylaşması sağlanabileceği gibi, bu tip faaliyetler gebenin stresini de azaltır. Ayrıca aşırı kilo alınmasını da önler.
Sizin için ne tip egzersizlerin gerekli olduğunun saptanması son derece önemlidir.
Hamileliğiniz esnasında daha önce hiç yapmadığınız bir spor faaliyetine başlamanız önerilmez.
Daha önce herhangi bir sporu yapmamışsanız ve düzenli olarak egzersiz yapmıyorsanız, yürümek sizin için iyi bir egzersiz olabilir.
Yüzme de, gebelik esnasında yapılabilecek iyi bir egzersiz şeklidir. Vücud ağırlığınız üzerine olumlu etkisi olur.
Bisiklete binme gebeler tarafından yapılabilecek bir diğer spor şeklidir. Düşmeden sakınmanız gerekir

GEBELİK ve VÜCUDUNUZDAKİ DEĞİŞİMLER

Gebelik, kadın üreme organlarında ve diğer organlarda bazı değişimlere neden olur.
Vajen: Vajinal akıntı suludur ve miktarı artmıştır.
Rahim: Rahim normalde 7-8 cm. boyunda, 60 gram ağırlığındadır. Gebelik süresince rahimin büyüklüğü ve ağırlığı artar, yumuşar.
Memeler: Memeler büyür, hassaslaşır. Meme başının rengi koyulaşır, uçları sivrilir. Meme sıkıldığında birkaç damla sıvı çıkabilir.
Deri: Deri koyulaşabilir, çatlaklar oluşabilir.
İdrar yolları: Rahimin hacmi büyüdüğünden idrar kesesine baskı yapar. Dolayısıyla hamile kadınlar sık idrar yaparlar.
Sindirim sistemi: Gebeliğin ilk aylarında bulantı ve kusma görülebilir. Mide yanmalarına gebelerde sık rastlanır. İleri aylarda kabızlık ve basur görülebilir.
Dolaşım sitemi: Kalp hafifçe büyür, yükü artar. Kan hacmi artar, dolaşım yavaşlar. Büyüyen rahimin baskısının eklenmesi ile bacakta ödem oluşur. Hafif bir ödem normal sayılır, ancak ödemle birlikte tansiyonun da yükselmesi ve idrarda protein çıkması normal sayılmaz. Normal gebelikte tansiyon biraz düşebilir.
Solunum sistemi: Gebeliğin 6 cı ayından sonra büyüyen rahimin etkisiyle solunum güçleşir, solunum sayısı artar.

GEBELİKTE KİLO ARTIŞI

Hamileliğiniz süresince, vücut ağırlığınız ortalama 9-13 kilogram artar. Gebeliğin ilk 3 ayında sedece 1 kilo alınır. İlk 3 aydan sonra ise ayda ortalama 1.5-2 kilogram ( haftada 400-500 gram) kadar kilo artışı olur.

Bu ağırlık artışının dağılımı:
Memeler 1 kg
Rahim 1 kg.
Bebek ve plasenta (eş) 5 kg.
Deri altı yağ dokusu, karaciğerde protein depolanması 4.5 kg.
Su ve elektrolit 1.5 kg.
TOPLAM 13 kg

Aylık ya da haftalık ağırlık artışlarınız yukarıdaki miktarların üzerinde ise:
- Hamur işi, tatlı, yağlı ve tuzlu yemek yemeyiniz,
- Daha fazla sebze, meyve, süt, yumurta gibi yiyecekleri yiyiniz,
- Aşırı kilo artışınız ile birlikte bacaklarınızda ellerinizde bastırıldığı zaman iz bırakan şişlikler de varsa hekiminize başvurunuz

GEBELİKTE UYULMASI GEREKEN SAĞLIK KURALLARI
Gebelikte bazı sağlık kurallarına özellikle uymak, gebelik ve lohusalık döneminin iyi, sağlıklı seyretmesi için önemlidir.
- Gebelikte sık yıkanmak önemlidir. Haftada en az bir kez yıkanmalısınız. Banyo suyu çok sıcak ya da soğuk olmamalıdır. Bir tabure üzerine oturarak ya da duş şeklinde yıkanmanız önerilir.
- Gebelikte dişler daha çok çürüdüğünden diş bakımına özen gösterilmelidir. Her yemekten sonra, özellikle hamur işi ve tatlı yediyseniz dişlerinizi fırçalamalısınız. Çürük dişleriniz varsa tedavi ettiriniz.
- Gebelikte el temizliği çok önemlidir. Tuvalete girmeden önce ve sonra ellerinizi bol su ve sabunla yıkayınız.
- İç çamaşırlarınızı hergün değiştiriniz.
- Gebeliğin yedinci ayından sonra meme bakımına dikkat etmelisiniz. Memelerde gerginlik ve dolgunluk hissini azaltmak için uygun büyüklükte ve pamuklu kumaştan yapılmış destekli sütyen kullanınız.
- Gebelikte, elbiseleriniz rahat, vücudu sıkmayan, kolay yıkanıp ütülenebilen kumaşlardan yapılmış olmalıdır.
- Lastik, kemer gibi vücudu sıkan eşyalar kullanmaktan kaçınınız.
- Rahat, alçak topuklu, yumuşak ayakkabılar giymelisiniz.
- Kesinlikle sigara içmeyiniz. Sigara bebeğinizin düşük doğum ağırlıklı olmasına neden olabilir. Gebelik ve emzikli dönemde içki kullanmayınız.
- Aşırı çay ya da kahve içmeyiniz.
- Hekiminize danışmadan hiç bir ilacı kullanmayınız.

GEBELİK SÜRESİNCE KORUNULMASI GEREKEN HASTALIKLAR

Gebeliğiniz süresince gerek kendi gerekse bebeğinizin sağlığı konusunda her zamankinden daha dikkatli olmanız gerekmektedir.
- Hem kendinizin hem de doğacak bebeğinizin sağlığı için hastalık bulaşabilecek ortamlardan uzak durunuz. Kalabalık ortamlarda ve hasta insanların bulunduğu yerlerde bulunmamaya özen gösteriniz.
- Gebeliğiniz öncesinden beri süregelen bir hastalığınız varsa, mutlaka kontrollerinizi yapan sağlık personeline bildiriniz.
- Döküntülü hastalıkları olan çocukların evlerini, bu hastalıkları tamamen iyileşinceye kadar ziyaret etmeyiniz.
- Tamamen sağlıklı olsanız, doğumunuzu en güvenli ortamda ve en güvenilir uzmanların yardımıyla yapacağınızdan emin olsanız bile, tetanos mikrobunun yaşadığınız heryerde, hatta kendi vücudunuzda da bulunabileceği ve doğum sırasında size ve bebeğinize bulaşabileceğini unutmayınız. Gebeliğiniz sırasında yapılması gereken tetanos aşılarını yaptırınız.
- Hiçbir şekilde doktorunuza danışmadan röntgen filmi çektirmeyiniz, böyle bir tetkike gerek olursa tetkiki isteyen ve yapacak olan sağlık personeline gebe olduğunuzu hatırlatınız.
- Gebelerde kansızlık sık görülür. Hekimizin vereceği demir, folik asit ve diğer vitamin-mineral ilaçlarını önerilen şekilde kullanınız.

GEBELİKTE GÖRÜLEBİLECEK YAKINMALAR ve ÖNERİLER

- Özellikle gebeliğin erken dönemlerinde sabahları daha fazla olmak üzere bulantı ve kusmalarınız olabilir. Bu durumda, sabahları yataktan kalkmadan tuzlu bisküi vb. kuru yiyecekler yemek, az miktarda ve sık aralıklarla yemek, yemeklerden sonra dinlenmek, yakınmalarınızı hafifletebilir. Yemek yemenizi engelleyecek kadar bulantı ve / veya beslenmenizi bozacak kadar çok kusma varsa, mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Hekiminize danışmadan bulantı kesici ilaçları kesinlikle kullanmayınız.
- Gebelikte kabızlık sık görülür. Bunu önlemek için beslenmenize dikkat etmelisiniz. Bolu sulu gıdalar ve kuru meyveler yakınmanızı geçirebilir. Yakınmalarınız geçmiyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
- Hemoroid (basur) gebelikte sık görülen bir sorundur. Doğumdan sonra genellikle kaybolur. Kabız olmamaya dikkat etmelisiniz. Kanama olursa bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
- Gebelik süresince sık idrar yapma ihtiyacı duymanız normaldir, çünki büyüyen rahim idrar kesesine baskı yapmaktadır. İdrar yaparken yanma ve ağrı olursa geçikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurunuz, bu idrar yolu iltihabının belirtisi olabilir ve idrar yolu iltihapları erken doğuma neden olabileceği için hemen tedavi edilmelidir.
- Gebelikte baş ağrıları da görülebilir. Ruhsal geriliminizi azaltarak, dinlenerek geçiremediğiniz baş ağrıları için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Hekiminiz önerisi dışında ağrı kesici kullanmayınız.
- Daha çok gebeliğin son aylarında görülen ani bacak kasılmaları ve ağrılar, hem gebelikte meydana gelen ağırlık artışına, hem de karın içinde büyüyen bebeğin bacaklara giden damar ve sinirlerin üzerine baskı yapmasına bağlı olabilir. Ayrıca vücudunuzun kalsiyum ve B vitamini ihtiyacının yeterince karşılanmaması, krampları ortaya çıkarabilir ve şiddetlendirebilir. Bu gibi durumlarda, çok fazla ayakta kalmamaya dikkat etmeli, bacaklarınızı yukarı kaldırarak dinlenmeli, bacaklarınızı soğuktan korumalı ve masaj yapmalısınız. Günlük diyetinizdeki süt ve meyve miktarını arttırmalısınız. Duyu bozuklukları veya yürüme güçlüğü ortaya çıkarsa, geçikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

HEMEN HEKİME BAŞVURULMASI GEREKEN DURUMLAR !

Gebe muayenelerinin hepsini düzenli olarak yaptırmanız, sizin ve bebeğinizin sağlığı için çok önemlidir. Ancak kontroller arasındaki sürede de bazı belirtiler karşısında çok dikkatli olmalısınız. Bu belirtiler, acil müdahale gerektiren hastalıkların habercisi olabilir:
1 - Ateşiniz yükselirse,
2 - Cildinizde döküntüler çıkarsa,
3 - Her ne şekilde olursa olsun kanamanız olursa,
4 - Kötü kokuntulu akıntınız olursa,
5 - Dış üreme organlarında yaralar, ağrı, kaşıntı olursa,
6 - 4 cü aydan sonra bebeğin hareketlerini hissetmiyorsanız ya da aşırı hareketler varsa,
7 - Baş dönmesi, baş ağrısı ve bulanık görme varsa,
8 - Kulaklarda uğultu-çınlama varsa,
9 - Mide ve çevresinde kasılma ve ağrı varsa,
10 - Rahimde sürekli kasılmalar hissederseniz,
11 - Beklenen zaman olmasa da doğum ağrılarınız başladı ve su geldiyse,
12 - Tahmin edilen tarih geçmesine rağmen doğum ağrıları başlamadıysa

HİÇ VAKİT GEÇİRMEDEN
HEKİME BAŞVURUNUZ !